Łąki Pienińskiego Parku Narodowego mają w większości charakter półnaturalny. Powstały w wyniku
wielowiekowej działalności człowieka. Początkowo po wykarczowaniu lasów tereny dzisiejszych
łąk w większości użytkowane były jako pola orne. Dopiero pod koniec XIX wieku zaczęto je
przekształcać w użytki zielone. Dzisiaj posiadają wysokie walory przyrodnicze. Urozmaicają
krajobraz i w istotny sposób zwiększają jego różnorodność. Ekstensywnie użytkowane (brak nawożenia,
późne jednokrotne koszenie) są siedliskiem wielu roślin kwiatowych. Na 1 metrze kwadratowym można
stwierdzić 30-40 gatunków, a na 100 metrach kwadratowych w niektórych płatach ich liczba dochodzi
do 70. Do tego bogactwa należy jeszcze dodać wielką różnorodność mchów oraz grzybów kapeluszowych
pojawiających się najobficiej po sianokosach. Licznie występują tu gatunki rzadkie i zagrożonych.
Łąki pienińskie słyną jako miejsce występowania niezwykle bogatej fauny bezkręgowców,
przede wszystkim owadów.
Najcenniejsza umiarkowanie sucha łąka pienińska z przelotem pospolitym, koniczyną pagórkową i pogiętą,
rozwijająca się na lipcowe koszenie, usuwanie biomasy i bardzo umiarkowane nawożenie. Zaprzestanie koszenia
powoduje wkraczanie gatunków leśnych i naturalne zalesianie łąk. Zbyt obfite nawożenie, jak i jego brak
jest przyczyną zmiany składu gatunkowego zbiorowiska. Występowanie umiarkowanie suchych łąk jest niemal
całkowicie ograniczone do Pienin, a jedynie jego zubożałe odpowiedniki spotkać możemy w sąsiednich
pasmach górskich. Wśród roślin kwiatowych występujących w zbiorowisku na szczególną uwagę zasługują
storczyki: samiczy, męski, kukułka bzowa, kukułka Fuchsa, storczyca kulista, podkolan biały, gółka
długoostrogowa, ozorka zielona, listera jajowata. Inne rosnące tu gatunki to: mieczyk dachówkowaty,
chaber driakiewnik, wilżyna bezbronna, kozibród wschodni, dzwonki; rozpierzchły i skupiony,
lucerna sierpowata, macierzanka zwyczajna, jaskier wielokwiatowy, babka średnia, komonica zwyczajna,
wiązówka bulwkowa, szelężniki: większy i mniejszy, groszki: łąkowy i leśny, krzyżownice: czubata i
zwyczajna, biedrzeniec mniejszy.
Wraz ze wzrostem wysokości zmienia się skład florystyczny łąk. Na nieużytkowanych,
ocienionych obrzeżach większych polan oraz opuszczonych niewielkich polanach śródleśnych,
na wysokości do 800 m n.p.m. rozwijają się łąki ziołoroślowe niższych położeń. Bogactwo
tych łąk jest umiarkowane. Rosną tu m.in. jarzmianka większa, biedrzeniec wielki, goryczka
trojeściowa, przywrotnik ostroklapowy, świerząbek orzęsiony. Polany pod Trzema Koronami,
na Kosarzyskach, Wyrobku, Klejczynie porastają bujne pienińskie łąki ziołoroślowe. Koszone
nieregularnie, raz na 2-3 lata charakteryzują się bujniejszą niż łąki ciepłolubne roślinnością.
Panują tu gatunki ziołoroślowe; ciemiężyca zielona, okrzyn szerokolistny, złocień podbaldachowy,
dziurawiec czteroboczny. Wczesną wiosną zakwitają łany przebiśniegów, a póżnym latem ostrożeń
głowacz. W zborowisku rosną również gatunki ciepłolubne: wilczomlecz sosnka, jaskier wielokwiatowy,
kłosownica pierzasta, czyścica storzyszek oraz trawy. Pienińską łąkę ziołoroślową spotyka się w
zakresie wysokości 750-950 m n.p.m., w miejscach dość silnie nachylonych, umiarkowanie nasłonecznionych.
Na łąkach, w miejscach lokalnych wysięków wody rozwija się wilgotna łąka ostrożeniowa.
Gatunkiem dominującym jest tu ostrożeń łąkowy. Z innych roślin wilgociolubnych częste są:
pępawa błotna, knieć błotna, kulik zwisły, sitowie leśne.
Bardzo ciekawym zbiorowiskiem jest eutroficzna młaka górska. Wykształca się w miejscach z wolno
sączącą sie wodą bogatą w węglan wapnia. Charakterystycznymi składnikami zbiorowiska są: kozłek
całolistny, turzyca Davalla, turzyca żółta oraz wełnianka szerokolistna. W zbiorowisku tym rośnie
owadożerny tłustosz zwyczajny i piękny storczyk - kruszczyk błotny. Warstwę przyziemną budują mchy.
Młaki eutroficzne występują od podnóży Pienin po około 800 m n.p.m. w miejscach prawie płaskich zarówno
dość dobrze nasłonecznionych jak i zacienionych.
Źródło www.pieninypn.pl, fotografie: M. Szajowski, B. Kozik.
strona startowa
do ulubionych